🎯2030’a Kadar İstanbul’da 1 Milyon Güvenli Konut Hedefi Gerçekçi mi?
Yazar: Cityvenn Kentsel Dönüşüm Ekibi Tarih: 7 Aralık 2025
İstanbul, dünyanın en kalabalık ve dinamik metropollerinden biri olarak, hem büyüme potansiyeli hem de risklerle dolu bir şehir. 1999 Marmara Depremi'nin yarattığı travma hâlâ taze; 2023 Kahramanmaraş depremleri ise deprem gerçeğini bir kez daha yüzümüze vurdu. Bu bağlamda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın kentsel dönüşüm vizyonu kapsamında belirlenen 2030'a kadar İstanbul’da 1 milyon güvenli konut hedefi, şehrin geleceğini şekillendirecek kritik bir adım. Peki, bu hedef gerçekçi mi? Cityvenn Kentsel Dönüşüm olarak, sektördeki uzmanlığımızla bu soruyu ele alacağız: Mevcut veriler, hükümet destekleri ve zorluklar ışığında bir analiz yapalım.
İstanbul’un Konut Stoku: Riskler ve Gerçekler
İstanbul’da yaklaşık 1,5 milyon riskli konut bulunuyor; bunların 600 bini acil dönüşüme ihtiyaç duyuyor. Bu yapılar, 220 binden fazla binada dağılmış durumda ve olası bir depremde milyonlarca hayatı tehdit ediyor. Bakanlık verilerine göre, 2000’li yıllarda şehrin bina stokunun neredeyse tamamı riskliyken, bugün %60’ı güvenli hale getirildi. Dönüşüm çalışmalarıyla 924.000’den fazla konut yenilendi; bunlardan 78.000’i “Yarısı Bizden” kampanyası kapsamında tamamlandı.
Ancak, kalan 1 milyon riskli konutu 2030’a kadar dönüştürmek, iddialı bir hedef. Hükümetin genel vizyonu, 2035’e kadar Türkiye genelindeki tüm riskli konutların yenilenmesi yönünde. İstanbul’a odaklanıldığında, 5 yıl içinde 1,5 milyon konutun dönüşümü planlanıyor – bu da yılda ortalama 300.000 konut demek. Gerçekçi mi? Evet, ama şartlı: Finansman, koordinasyon ve vatandaş katılımı kritik.
Destekler ve İlerleme: Hız Kazanan Dönüşüm
Hükümetin “Yüzyılın Konut Projesi” ve “Yarısı Bizden” gibi girişimleri, hedefi destekliyor. İşte ana unsurlar:
- Finansal Teşvikler: Her konut için 875.000 TL hibe + 875.000 TL kredi + 125.000 TL taşınma desteği sağlanıyor; toplam 1,875 milyon TL devlet katkısı. Bu, vatandaşların yükünü yarıya indiriyor. İstanbul’da 39 ilçede 427 alanda, 249.000 konut dönüşümde; 73.000 aile yeni evine kavuştu.
- TOKİ’nin Rolü: TOKİ, 500.000 sosyal konut projesiyle (2025-2028 arası tamamlanma hedefi) afet riskine karşı güvenli alanlar oluşturuyor. İstanbul’da Esenler (60.000 konut), Üsküdar (7.000+ konut) ve Bağcılar gibi ilçelerde dev projeler ilerliyor. Toplamda, 3 milyondan fazla konut dönüştürüldü; 12 milyon vatandaş güvenli evlerde yaşıyor.
- Yerel Uygulamalar: 2025 itibarıyla İstanbul Valiliği, 73.000 konut teslim etti. Bakanlık, ilçelerde ofisler kurarak süreci hızlandırıyor.
Bu ilerleme, hedefin ulaşılabilirliğini gösteriyor. Örneğin, “Yarısı Bizden” kampanyasıyla 450 milyar TL yatırım yapıldı. BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi 11’e (2030’a kadar güvenli konut erişimi) paralel olarak, Türkiye’nin modeli küresel ölçekte örnek.
Zorluklar: Neden Hemen Harekete Geçmeliyiz?
Hedef gerçekçi olsa da, engeller var:
- Finansman ve Maliyetler: İnşaat maliyetleri enflasyonla artıyor; endüstriyel üretim ve prefabrikasyon gibi yenilikler şart. Vatandaşlar, son yasal değişikliklerle 2/3 çoğunluk kuralı yerine getirilen %50+1 mutlak çoğunluk kuralı sayesinde uzlaşmada daha az zorlanıyor, ancak hâlâ finansal yükler devam ediyor.
- Bürokratik ve Sosyal Engeller: Kat malikleri arası anlaşmazlıklar, imar değişiklikleri ve belediye koordinasyonu sorun yaratıyor. İstanbul’un nüfusu 2030’da yaklaşık 16,5 milyona yaklaşacak; bu, mevcut baskıyı artıracak olsa da 20 milyon eşiğini aşmayacak.
- Çevresel ve Kentsel Baskı: Orman ve tarım alanlarının önemli bir kısmı (örneğin, 2018-2024 arası 1.860 km² doğal alan kaybı) yerleşime açılmış durumda; sürdürülebilirlik için yeşil alan koruma ve planlı büyüme şart.
- Uzmanlar, güçlendirme veya yıkım için acele çağrısı yapıyor. Aksi takdirde, 2030 hedefi kaçırılabilir.
Cityvenn’in Çözümleri: Güvenli Dönüşümde Yanınızdayız
Cityvenn Kentsel Dönüşüm olarak, İstanbul’un dönüşümüne aktif katkı sağlıyoruz. Kat malikleri ve yükleniciler arasında şeffaf arabuluculuk yapıyoruz; hukuki, mimari ve teknik danışmanlık sunuyoruz. Kadıköy ve bölge ilçelerde birçok projelerimizi başarıyla tamamladık: Depreme dayanıklı, enerji verimli ve yeşil alanlı yapılar.
- Hizmetlerimiz: Risk analizi, uzlaşma yönetimi, mimari tasarım ve yasal süreç takibi. Örneğin, anlaşmazlıklı bir binayı 6 ayda dönüşüme taşıdık.
- Sürdürülebilir Yaklaşım: Akıllı şehir konseptli projelerle, yatay mimari ve sıfır atık prensiplerini benimsiyoruz. Yatırım değerini %30-50 artıran modeller geliştiriyoruz.
Hedefin gerçekçiliği, bizim gibi profesyonel aktörlerin katılımıyla artıyor. 2030’a 5 yıl kaldı; şimdi harekete geçme zamanı!
Sonuç: Evet, Gerçekçi – Ama Ekip Çalışması Şart; Cityvenn Yanınızda!
2030’a kadar 1 milyon güvenli konut hedefi, mevcut ivmeyle gerçekçi. 924.000 konut zaten dönüştü; devlet destekleri ve TOKİ’nin gücüyle kalan kısım tamamlanabilir. Ancak, finansman, koordinasyon ve farkındalık artırılmalı. İstanbul’u depreme dirençli, yaşanabilir bir mega-şehir yapmak hepimizin sorumluluğu.
Cityvenn olarak, dönüşüm yolculuğunuzda yanınızdayız. Binalarınızı değerlendirmek veya proje danışmanlığı için info@cityvenn.com adresinden iletişime geçin. Güvenli yarınlar için birlikte inşa edelim!
Cityvenn Kentsel Dönüşüm Akıllı Şehirler, Güvenli Yarınlar www.cityvenn.com
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok
İlk yorumu siz yapın!